تاریخ انتشار : پنجشنبه 12 آبان 1401 - 8:52
122 بازدید
کد خبر : 17649

یادداشت؛

توصیه های عملی امام عسکری(ع) برای زندگی امروز

توصیه های عملی امام عسکری(ع) برای زندگی امروز
امام حسن عسكری(ع) در روز جمعه هشتم ربیع الثانی سال 232 ه. ق در مدینه منوره دیده به جهان گشود. امام حسن عسكری در طول زندگانی و به ویژه در دوران امامت خویش به واسطه مبارزه با طاغوت‌های زمان در تبعید و زندان و تحت نظر خلفای وقت به سر می‌برد.

به گزارش مرآت؛ امام حسن عسکری(ع) در روز جمعه هشتم ربیع الثانی سال ۲۳۲ ه. ق در مدینه منوره دیده به جهان گشود.

پدر بزرگوار آن حضرت امام هادی(ع) و مادر گرامی‌اش با نام‌های سلیل، حدیثه و سوسن شناخته می‌شود.

مدت امامت امام حسن عسکری(ع) شش سال بود که از سال ۲۵۴ ه. ق شروع و در ۲۶۰ ه. ق با شهادت آن حضرت پایان یافت.

امام حسن عسکری در طول زندگانی و به ویژه در دوران امامت خویش به واسطه مبارزه با طاغوت‌های زمان در تبعید و زندان و تحت نظر خلفای وقت به سر می‌برد و سرانجام در هشتم ربیع الاول سال ۲۶۰ و در ۲۸ سالگی در شهر سامراء و توسط معتمد پانزدهمین خلیفه عباسی به طرز مرموز مسموم شده و به شهادت رسید.

 

انسان ها نیازمند برنامه و دستور العمل سلوکی از غیر معصوم نیستند و اگر انسان از بیانات معصومین فاصله بگیرد به مقصد مقصود نائل نخواهد شد.

نامه ای که امام حسن عسکری(ع) به «ابن بابویه قمی» که قبرشان در شهر قم است نوشته اند، مثال بارزی از این دستور العمل ها است.

ابن بابویه پدر مورد عنایت امام حسن عسکری(ع) بودند؛ همانطور که ابن بابویه پسر ـ معروف به شیخ صدوق ـ که قبرشان در شهر ری است مورد عنایت امام زمان(عج) قرار داشتند.

امام حسن عسکری (ع) در این نامه مواعظی بیان داشتند که می توان آن را به ۲۰ دستورالعمل سلوکی جامع تقسیم کرد و آنها را برنامه زندگی خود قرار داد.

امام حسن عسکری(ع) در ابتدای این نامه بعد از حمد و ثنا یک دعا برای ابن بابویه دارد و یک دعا هم برای نسلش. « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ؛ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِینَ و العاقبه للمتّقین و الجنّه للموحّدین و النّار للملحدین و لا عدوان الّا على الظّالمین و لا اله الّا اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِینَ و الصّلوه على خیر خلقه محمّد و عترته الطّاهرین. امّا بعد اوصیک یا شیخى و معتمدى و فقیهى ابا الحسن علىّ بن الحسین بن بابویه القمىّ- وفّقک اللَّه لمرضاته و جعل من صلبک اولادا صالحین برحمته- بتقوى اللَّهِ وَ إِقامِ الصَّلاهِ وَ إِیتاءِ الزَّکاهِ فانّه لا تقبل الصّلاه من مانع الزّکاه و اوصیک بمغفره الذّنب و کظم الغیظ و صله الرّحم و مواساه الاخوان و السّعى فی حوائجهم فی العسر و الیسر و الحلم و التّفقّه فی الدّین و التّثبّت فی الامر و التّعاهد للقرآن و حسن الخلق و الامر بالمعروف و النّهى عن المنکر، صَدَقَهٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاحٍ بَیْنَ النَّاسِ و اجتناب الفواحش کلّها و علیک بصلاه اللّیل فانّ النّبىّ(ص) اوصى علیّا علیه السّلام فقال: یا علىّ علیک بصلاه اللّیل علیک بصلاه اللّیل علیک بصلاه اللّیل و من استخفّ بصلاه اللّیل فلیس منّا، فاعمل بوصیّتى و أمر شیعتى حتّى یعملوا علیه و علیک بالصّبر و انتظار الفرج فانّ النّبىّ(ص) قال: افضل اعمال امّتى انتظار الفرج، و لا تزال شیعتنا فی حزن حتّى یظهر ولدى الّذى بشّر به النّبىّ(ص) بملاء الارض قسط و عدلا کما ملئت ظلما و جورا. فاصبر یا شیخى یا ابا الحسن علىّ و أمر جمیع شیعتى‏بالصّبر فانّ الْأَرْضَ لِلَّهِ یُورِثُها مَنْ یَشاءُ مِنْ عِبادِهِ وَ الْعاقِبَهُ لِلْمُتَّقِینَ و السّلام علیک و على جمیع شیعتنا و رحمه اللَّه و برکاته و صلّى اللَّه على محمّد و آله»

از مجموع این نامه سه موعظه را که خیلی کلیدی و برای زندگی الان ما بسیار مؤثر و مجرب است و از ما در برابر آفات محافظت می کند به شرح زیر است:

 

*موعظه اول امام عسکری(ع): خواندن نماز شب 

امام حسن عسکری(ع) به این بابویه مرقوم می دارند که: “علَیکَ بصلاه اللیل، فإن النبیّ(ص) أوصی علیّاً(ع) فقال: یا علی، علیکَ بصلاهَ اللیل (سه مرتبه) وَ من استخفَّ بصلاه اللیل فلیس منّا.

آیت ‌الله نصرالله شاه‌آبادی نقل می‌کنند: موضوعی که مرحوم والد (آیت الله ‌العظمی شاه‌آبادی (قدس‌سره)) به آن عنایت ویژه‌ای داشت و آن را در قرب به حق مؤثر می‌دانست،‌ بیداری شب و سحر خیزی بود… می‌فرمود: اگر برای نافله شب بیدار شدید و دیدید برای نافله‌خواندن آمادگی روحی ندارید،‌ بیدار بمانید. بنشینید،‌ حتی چای بخورید. انسان بر اثر همین بیداری،‌ آمادگی برای عبادت را پیدا می‌کند. هم‌چنین می‌فرمود: بیداری سحر،‌ هم برای مزاج مادی مفید است و هم برای مزاج معنوی.

آیت الله شاه آبادی در منبرهایش مکرراً می‌فرمود: برای دنیایتان هم که شده،‌ سحرها بیدار شوید. چون بیداری سحر،‌ وسعت رزق،‌ زیبایی چهره و خوش‌اخلاقی می‌آورد.

با توجه داشت اصلاً پیغمبر اکرم(ص) با همین شب‌زنده‌داری و سحرخیزی و انس با شب، معارف الهی را گرفتند. این‌که ائمه(علیه‌السلام)فرموده‌اند: «صبر می‌کنیم شب جمعه شود تا درهای رحمت الهی باز شود و علم ما آل‌محمد در شب‌های جمعه و شب‌های قدر و غیره نورانیت بیشتری پیدا می‌کند.» بله! آن لحظه‌های خاص و آن رحمت الهی در سحر (است). بزرگان وقتی می‌خواستند مطلبی و فیضی را از خداوند بگیرند، از شب و سحر استفاده می‌کردند.

البته در اینجا باید به چند نکته توجه داشت:

نکته۱ : مراعات کردن اهم و مهم.

حدیثى داریم در باره‏ى اهم و مهم. «لَا قُرْبَهَ بِالنَّوَافِلِ إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ» (نهج‏البلاغه، حکمت ۳۹)

آن نافله‏اى که ضرر به واجبات بزند فایده‏اى ندارد. آن مطالعه‏ى دو بعد از نیمه شبى که نماز صبح فرد قضا مى‏شود، هیچ فایده ندارد. آن عزادارى که در آن سینه زن امام حسین (ع) نمازش قضا مى‏شود، فایده ندارد.

نکته۲ : با همه تأکید و تشویقى که درباره انجام نمازهاى مستحبى است، اداى آنها باید از روى علاقه و عشق باشد و انسان، بر خودش آنها را تحمیل نکند. سعى کند که ابتداء آمادگى روحى و علاقه و کشش قلبى بیابد، آنگاه به انجام آنها بپردازد.

امام رضا(ع) در این باب می فرمایند: دل‏ها، گاهى اقبال و آمادگى دارند، و گاهى نه. عبادت را وقتى که دل‏ها آماده است انجام دهید.

نکته۳ : به همین دلیل، در نمازهاى مستحب، برخى ارفاق‏ها و تسهیلاتى وجود دارد که در نمازهاى واجب نیست.

این آسان‏گیرى، براى جذب بیشتر افراد است. از جمله اینکه:

۱- نماز مستحب را، هم مى‏توان ایستاده خواند، هم نشسته.

۲- در نمازمستحب، مى‏توان فقط سوره حمد را خواند وبه رکوع رفت.

۳- در نماز مستحب، شکّ میان رکعت اوّل و دوّم، نماز را باطل نمى‏کند و نمازگزار مى‏تواند تصمیم بر هر کدام بگذارد.

۴- انجام کم و زیادهاى اشتباهى در نماز مستحب، سجده سهو ندارد.

۵- براى نمازهاى واجب، بهتر است انسان به مسجد برود ولى درباره نوافل، چنین دستورى نیست.

۶- حتى اگر نماز مستحب را کسى در وقتش نتوانست بخواند، قضاى آنرا مى‏تواند انجام دهد، که در اینصورت، طبق حدیث، خداوند به فرشتگان مباهات کرده و مى‏فرماید: به بنده‏ام بنگرید! چیزى را که بر او واجب نکرده‏ام، قضا مى‏کند!

این ساده‏گیرى‏ها براى تشویق افراد به این عبادت‏هاى سازنده است.

 

* موعظه دوم امام عسکری(ع): انتظار فرج

مطلب دیگری که امام حسن عسکری(ع) به ابن بابویه مرقوم داشتند در مورد انتظار فرج است.

امام(ع) می فرمایند: بر تو باد به انتظار فرج چون شیعیان ما پیوسته در حزن هستند تا پسرم «مهدی» بیاید.

اگر کسی به امام عصر(عج) متصل شد به شادی حقیقی رسیده است؛ فقط کافی است امام زمان(عج) در زندگی ما بیایند. زندگی با اتصال به امام زمان(عج) بهاری می شود.

در بحارالانوار علامه مجلسی از احمد قصیر بصری از شاگردان امام حسن عسکری(ع)  نقل شده است: خادمی از دربار خلیفه خدمت آقا رسید. به آقا گفت: خلیفه سلام می رساند. او کاتبی دارد که اسمش انوش است. انوش ۲ تا بچه آورده است. او این بچه ها را گذاشته و  می گوید امام شیعیان را می خواهم که برای بچه های من دعا کنند.

امام(ع)  فرمودند: «الحمدالله الذی جعل النصاری أعرف بحقنا من المسلمین»  خدایی را سپاس که بعضی از نصاری را از بعضی از مسلمین به حق ما عارف تر گردانید

آقا وقتی به خانه انوش رسیدند  انوش دوان دوان محضر آقا آمد. انجیل را گرفت دستش.  و به امام گفت: ای آقای ما، تو را به این کتاب  که از ما به آن آگاهی تری   قسم می دهم  مرا ببخشی که  تو را به زحمت انداختم. قسم به عیسی و انجیل من نخواستم به اینجا بیائید مگر به خاطر اینکه شما ائمه را همچون مسیح در پیشگاه خداوند می دانم. لذا خواسته ام بیائید بچه های مرا با نفستان پاک کنید. دو تا بچه اش را محضر امام آورد. امام به یکی از فرزندانش اشاره فرمودند: این بچه برایت می ماند و اما این بچه دیگر تا ۳ روز دیگر می میرد. اما این بچه ای که زنده می ماند  مسلمان می شود و از محبان ما می شود. انوش گفت: برای من اگرچه مرگ این فرزندم سخت است اما چون آن فرزند دیگرم از محبین شما می گردد سختی مرگ آن برایم آسان می شود.

همراهان انوش به او گفتند: تو که از اسلام آوردن فرزندت انقدر خوشحالی  پس چرا خودت اسلام نمی آوری ؟ او گفت : هیچ نگوئید. به خدا من هم مسلمانم و آقایم این را می داند .

 

* موعظه سوم امام عسکری(ع): صبر: 

امام به ابن بابویه صبر در سه چیز دعوت می کند؛ “صبر در عبادت”، “صبر در برابر معصیت”، “صبر در مصیبت”.

گاهی آفت هایی در گوشه و کنار دل بوجود می آید که باعث کمرنگ شدن اثر عبادت در وجود انسان می شود. این آفات مثل تکبر و خودخواهی و حسادت و … است.

علاج آفات عبادت در کنار بندگی خدا،  تفکر زیاد در مورد خداوند است. به آفات عبادت توجه کنیم.

ائمه اطهار در این مسئله توصیه هایی دارند.

امام کاظم(ع) می فرمایند: از ما نیست آنکه هر روز حساب خودش را نکشد.

امام علی(ع) می فرمایند: شیعه ما کسی است که خودش، خودش را متهم می کند.

امام صادق(ع) نیز می فرمایند:  خود را محاسبه کنید قبل از اینکه نفس شما را محاسبه کنند.

حجت الاسلام سید احمد اکرمی، استاد دانشگاه
انتهای پیام/
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 1 در انتظار بررسی : 1 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.

2 × پنج =

اخبار استان سمنان

اخبار سیاسی